[ARTIKEL] Waarom palletvoer zo belangrijk is bij papegaaiachtigen
Menu
Moderator PetTails avatar
17 juni 20:27 in Gezondheid

[ARTIKEL] Waarom palletvoer zo belangrijk is bij papegaaiachtigen

Voor de meeste huisdieren is het juiste voer uitkiezen heel gemakkelijk. Bij papegaaiachtigen ligt dit wat ingewikkelder. Bij de dierenwinkel vind je vogelzaad, wat als ‘volledige voeding’ wordt verkocht. Toch is een dieet van alleen vogelzaad geen volledige voeding waardoor vogels het risico lopen om overgewicht te ontwikkelen en belangrijke voedingsstoffen te kort te komen. Dit kan vervolgens leiden tot ziekte en zelfs tot de dood. Daarom is het sterk aanbevolen om papegaaiachtigen pellets te voeren. 

Waarom krijgt u het advies over te schakelen naar pellets?

Veel ziektes bij vogels zijn terug te leiden naar een gebrekkige huisvesting of voeding. Zo kunnen diverse ziektes ontstaan door het voeren van een onvolledige voeding. In deze voeding zijn vaak te weinig of verkeerde vitaminen en mineralen aanwezig; de tekorten die daardoor ontstaan kunnen leiden tot zeer uiteenlopende problemen zoals infecties ten gevolge van een verminderde afweer, afwijkingen aan de huid of het verenkleed en problemen rondom de voortplanting (verstoorde hormoonhuishouding of problemen met eieren leggen).

Een beetje geschiedenis...

‘Vroeger’ werden papegaaiachtige als zaadeters beschouwd. In het wild eten dit soort vogels inderdaad veel granen en zaden. In de zomer eten ze verse zaden, die veel vitaminen en mineralen bevatten, in de winter en tijdens droogte eten ze de gedroogde zaden. Andere bestanddelen van het dieet zijn: noten, vruchten, bladeren, bloemen, boomschors, insecten(- larven) en dode diertjes. Enorm gevarieerd dus!

Naast het gevarieerde dieet, spenderen ze het grootste gedeelte van de dag aan het zoeken naar eten. Dit kost enorm veel energie (vliegen, moeite doen om zaden en noten open te maken, ...)! Het percentage zaad in hun natuurlijke dieet ligt redelijk hoog, maar de vetten worden ook bijna volledig verbrand in plaats van opgeslagen. Omdat dit zoeken naar voedsel enorm veel energie kost, moeten ze ook veel meer zaden eten om aan de energiebehoefte te voldoen.

Zaden(mengsels) zijn goedkoop te produceren, ze worden met smaak gegeten door de vogel en zijn makkelijk op te slaan en te verhandelen. Allemaal aspecten waarom zaden enorm populair waren (en nog steeds zijn!) om als voedingsbron voor kromsnavels aan te bieden. Helaas worden zadenmengsels wél nog steeds verkocht als zijnde een ‘volledige voeding’. Analyse van deze zadenmengsels toont echter aan dat de meeste van deze mengsels verre van volledig zijn: voor minstens 21 belangrijke voedingsstoffen werd vastgesteld dat deze in te beperkte mate in het voer aanwezig zijn. Een vogel die puur zaden gevoerd krijgt, loopt dus een grote kans op het ontwikkelen van tekorten en bijhorende problemen!

In de loop van de tijd zijn verschillende creatieve oplossingen bedacht om deze tekorten aan te vullen, zoals bv. de zaden onderdompelen in levertraan. Maar ook het ‘met de pot mee eten’ was een methode om een vogel een gevarieerdere voeding aan te bieden. Ook werden er andere voermengsels bedacht, zoals het toevoegen van krachtvoer en eivoer aan de zaden. Door deze aanpassing nam het aantal problemen door tekorten sterk af. Helaas zijn kromsnavels erg intelligent en kunnen bij overmatig voeren toch nog selectief gaan eten. Ze kiezen enkel de lekkere onderdelen uit zoals de zonnepitten of trosgierst en eten vervolgens dus nog steeds selectief. Ook voer waar vitaminekorrels aan zijn toegevoegd, is en blijft gevoelig voor voerselectie. Er wordt in deze gevallen dus mogelijk wel ‘volledig voer’ aangeboden, maar concreet worden enkel de zaden gegeten waardoor het voer dat de vogel binnenkrijgt alsnog ‘incompleet’ en ‘niet gebalanceerd’ is.

Bovendien liggen andere risico’s op de loer: voer waar bijvoorbeeld eivoer of kiemzaad aan is toegevoegd, wordt vaak nat gemaakt, waardoor het voer kan gaan gisten of beschimmelen. Dit kan vervolgens leiden tot maagdarmproblemen (door een overmatige blootstelling aan gisten), luchtweginfecties (door inademen van schimmels die op het voer aanwezig zijn) of leverschade (door opname van gifstoffen die door schimmels geproduceerd worden). Voer waar eivoer aan toegevoegd is, heeft een stimulerende invloed op het hormoonstelsel. Zeker vrouwelijke dieren zijn hier gevoelig aan en kunnen gestimuleerd worden tot overmatig eieren leggen, tot ze volledig verzwakt zijn.

In de afgelopen jaren is er een groot aanbod van pelletvoer (brokjes) voor papegaaiachtigen beschikbaar gekomen. Het voordeel van dit voer is dat ze niet meer kunnen selecteren en dus alle benodigde voedingsstoffen binnen krijgen. Er zijn bovendien geen ingewikkelde bereidingen nodig. Eén van de meest genoemde redenen waarom mensen geen pellets voeren is dat de vogel het voer weigert en de omschakeling moeilijk is. Met een gecontroleerde omschakeling en een gemotiveerde eigenaar is élke vogel om te schakelen op een pellet.

Let op: Indien uw vogel ziek is, is het niet verstandig om met de omschakeling te beginnen. Eerst moet de vogel gestabiliseerd worden; pas als de vogel zich beter voelt kan gestart worden met het overschakelen op een volledig voer.
 Wél kunt u al een beetje van het nieuwe voer gaan toevoegen aan het oude voer, zodat uw vogel al kan wennen. Indien uw vogel te ziek is om nog zelfstandig te eten, moet uw vogel ondersteund worden met dwangvoer (bv. Harrison’s Juvenile of Recovery, of Emeraid van Lafeber).

Voedingsbehoefte van een papegaaiachtige

De dagelijkse voeding van een grotere papegaai dient voor circa 80% uit deze volledige hoofdvoeding te bestaan, de overige 20% mogen bestaan uit zaad of ‘met de pot mee eten’, afgewisseld met vers fruit en groente. Voor kleinere vogels mag dit voor circa 50% uit pellet bestaan en 50% gevarieerd, mits er uiteraard op behoefte gevoerd wordt. Voor edelpapegaaien ligt de verhouding iets anders aangezien zij meer fruiteters zijn. De verhouding voer ligt hierbij op 60% pellet en 40% gevarieerd/fruit.

Het voeden van een vogel is dus niet zo simpel als het lijkt. Met alleen een handjevol gemengd zaad komt het niet goed, maar met een gebalanceerd dieet zal je gevederde vriend lang bij je blijven! Heb je door dit artikel meer vragen gekregen over vogels? Stel ze gerust?

Bron: Afdeling Vogels en Bijzondere Dieren, Faculteit Diergeneeskunde - Universiteit Utrecht, 2019

Bekijk grote versie van deze afbeelding

0 reacties