[ARTIKEL] Anticonceptie bij mijn huisdier
Menu
Moderator PetTails avatar
29 juni 11:25 in Gezondheid

[ARTIKEL] Anticonceptie bij mijn huisdier

Eerder verschenen al artikelen over het castreren van hond, kat en van het konijn. Het castreren of steriliseren van een huisdier is een definitieve ingreep om te voorkomen dat je huisdier zich kan voortplanten. Er zijn veel goede redenen om dit te doen (zie “De voor- en nadelen van castratie bij hond en kat”) , maar ook om het niet te doen. Het kan bijvoorbeeld zijn dat je later nog een nestje van je huisdier wilt hebben, maar daar momenteel nog niet op zit te wachten. Een andere reden kan zijn dat je fret lang loops blijft waardoor deze ziek kan worden, terwijl je er later nog wel een nestje mee wilt hebben. In dat geval kun je met medicatie voorkomen dat je dier loops of drachtig (zwanger) wordt.

Progestagenen
Veel gebruikte middelen om te voorkomen dat je huisdier drachtig kan worden zijn progestagenen. Voorbeelden hiervan zijn proligeston, medroxy-progesteronacetaat (MPA) en megestrolacetaat (MA). Deze middelen werken niet allemaal even sterk, waarbij proligeston het minst sterke is en MA het sterkste. Omdat er bijwerkingen op kunnen treden bij het geven van deze medicatie, zal zoveel mogelijk worden gekozen voor het middel dat de minst sterke werking heeft, in dit geval proligeston. Bij teven wordt vaak een injectie gegeven (de prikpil). Deze injectie wordt eerst na 3 maanden herhaald, daarna na 4 maanden en daarna moet het iedere 5 maanden herhaald worden. Bij poezen wordt vaak voor een tablet MA gekozen (de poezenpil). De poezenpil moet 1 keer per week worden gegeven.

Progestagenen worden bij de hond toegediend tijdens de rustperiode, de anoestrus, ongeveer 1 maand voordat de eisprong plaatsvindt (wil je meer weten over loopsheid en de cyclus van honden, lees dan het artikel “Loopsheid bij mijn teef, wat moet ik erover weten?”). Het is ook mogelijk om aan het begin van de loopsheid te starten met het toedienen van progestagenen, alleen zal je hond dan nog wel de verschijnselen van loopsheid vertonen (gedrag en bloederige uitvloeiing). Bovendien zal je hond nog gedekt kunnen worden waarna de progestagenen zorgen voor een verlengde dracht. Het wordt daarom zeer aangeraden om gewoon tijdens de anoestrus te beginnen met de medicamenteuze behandeling.

Voordelen

  • Wanneer je stopt met de prikpil of de poezenpil zal je huisdier weer loops of krols worden zodat ze weer kunnen worden gedekt en een nestje kunnen krijgen. Het is dus omkeerbaar.

  • De toediening is eenvoudig.

  • Door je huisdier medicamenteus te castreren hoeft je dier geen operatie te ondergaan. Dit is in dat opzicht minder risicovol en minder kostbaar.

Risico’s

  • Poezen en teven mogen geen progestagenen krijgen voordat ze voor het eerst loops of krols zijn geweest. Dit kan namelijk een baarmoederontsteking of fibroadenomateuze hyperplasie (enorme zwelling) van de melkklieren veroorzaken. Ook behandeling van de poes met progestagenen tijdens de krolsheid kan zorgen voor een baarmoederontsteking.
  • Wanneer een teef of poes niet in de rustperiode maar tijdens de loopsheid met progestagenen wordt behandeld zijn deze nog niet meteen effectief. Hierdoor kan de teef of poes nog worden gedekt waardoor ze drachtig wordt. Ook kan het zijn dat het dier bijvoorbeeld al drachtig is op het moment dat het voor anticonceptie wordt aangeboden. Wanneer de dieren dan toch behandeld worden met progestagenen zal dit er voor zorgen dat er een verlengde dracht optreedt. Dit kan levensbedreigend zijn!
  • Het gebruik van progestagenen zorgt voor een verhoogde kans op melkkliertumoren
  • Progestagenen kunnen zorgen voor CEH (cysteuze endometrium hyperplasie), een verandering van het baarmoederslijmvlies, waardoor je hond vatbaarder kan zijn voor een baarmoederontsteking.
  • Verder kunnen progestagenen als bijwerking hebben dat er teveel groeihormoon wordt uitgescheiden. Dit kan leiden tot acromegalie en diabetes mellitus (suikerziekte). Ook kan er schijnzwangerschap optreden.

De fret als uitzondering
De cyclus van fretten is seizoensgebonden en hangt daarom af van de hoeveelheid licht die ze per dag ontvangen. Wanneer een vrouwelijke fret gehouden wordt bij meer dan 12 uur licht, dan zal ze loops worden. Deze loopsheid zal aanhouden totdat ze wordt gedekt, of tot het aantal uur licht weer onder de 12 uur per dag komt. Het kan dus zijn dat ze een half jaar lang loops zijn! Omdat ze in deze periode veel oestrogeen aanmaken kan dit voor problemen zorgen. Dit kan leiden tot alopecia (haaruitval) en onderdrukking van het beenmerg. Dat kan op zijn beurt bloedarmoede, stollingsstoornissen en een slechte weerstand veroorzaken.

Ook fretten zouden chirurgisch kunnen worden gecastreerd om loopsheid en dracht te voorkomen, alleen kunnen fretten juist bijniertumoren ontwikkelen na castratie. Daarom wordt er over het algemeen geadviseerd om fretten medicamenteus te behandelen met een injectie proligeston. Het nadeel van proligeston is dat wanneer dit middel begint uit te werken, het risico bestaat dat de fret schijndrachtig wordt. Dit middel moet regelmatig worden toegediend, omdat het zo’n 3 tot 5 maanden werkzaam is. Een alternatief is daarom deslorelin, een middel wat als onderhuids preparaat kan worden gegeven, waar het langzaam de werkzame stof uitscheidt. Deslorelin (een GnRH-agonist) is een hormoonpreparaat wat er voor zorgt dat er geen eisprong meer plaatsvindt. Dit preparaat voorkomt tot wel 23 maanden lang het optreden van een eisprong. Het kan wel zijn dat vrouwelijke fretten loops worden, alleen duurt dit dan slechts 2 weken. Daarnaast kan dit middel ook worden ingezet voor mannetjes, omdat het ook het rijpen van de spermacellen onderdrukt.

Medicamenteuze anticonceptie wordt bij fretten dus regelmatig gebruikt. Het heeft bij honden en katten echter nogal een aantal nadelen en risico’s, die goed moeten worden afgewogen tegen de voordelen. Ben je er nog niet helemaal uit en wil je ook meer weten over voor- en nadelen van castratie en sterilisatie? Lees hier meer over in de volgende artikelen:

 “Wat houdt castreren in (en waarom is steriliseren eigenlijk een incorrect woord)”

“De voor- en nadelen van castratie bij hond en kat”

 “De castratie van pups en kittens op zeer jonge leeftijd”

Of bij konijnen: “Waarom zou ik mijn voedster laten castreren?“

Heb je nog andere vragen over dit onderwerp? Stel ze hieronder!

Bekijk grote versie van deze afbeelding

0 reacties